Sultan Sazlığı

Kayseri’nin 70 km güneyinde Develi Ovasının ortasında Develi-Zile, Yahyalı ve Yeşilhisar ilçeleri arasında kalan geniş bir sulak alandır.

8 -13 bin hektar alanı kapsayan bu sulak alanın büyüklüğü mevsimlere göre değişiklik göstermektedir. Erciyes dağının güney eteğinde saz, kamış, kafa otu, kındıra, nilüfer ve süsen bitkilerinin bulunduğu büyük tatlı su bataklığı görünümündedir. Yapılan araştırmalara göre Sultansazlığı 295 çeşit kuşa barınaklık etmektedir.

Zile’de bu bölgenin adına ÇORAK denmektedir.

Sultansazlığı’nın belli başlı kuş göç yollarından biri üzerinde bulunması, tatlı ve tuzlu su ekosistemlerine sahip bulunuşu ile çok sayıda su kuşunun barınma, beslenme, üreme ve göç esnasında uğrama gibi ihtiyaçlarına cevap veren doğal yapısı sebebiyle ulusal ve uluslararası öneme sahip bir sulak saha konumundaki bu alan, 1988 tarihinde

Tabiatı Koruma Alanı olarak ilan edilmiş ve daha sonra da önemli bir sulak alan olarak uluslararası RAMSAR Sözleşmesi kapsamına alınmıştır.


Kayseri

38°32'N 35°26'E
Bozuk meşe, dağ step, alpin kaya toplulukları
YH 1367
1000-3917 m
121.300 ha
Toplam endemik takson: 130
Tehlike altında bulunan takson: 42 (35 endemik)
KORUMA ALTIN DA DEĞİL

Alanın içerdiği OBA kriterleri:

Al: 6 Küresel Ölçekte Tehlike Altındaki Tür
A2: 30 Avrupa Ölçeğinde Tehlike Altındaki Tür
B: Zengin Tür Çeşitliliği İçeren Genel Habitatlar- 62


Erciyes Dağı Önemli Bitki Alanı (OBA), Kayseri'nin güneyinde yer alan, yaklaşık 4000 m yüksekliğindeki büyük bir volkanik dağdır. Tarih öncesinde, sık ormanlarla kaplı olduğu bilinen Erciyes Dağı'nda, yoğun kesim ve otlatma sonucunda günümüzde bu ormanların yerini dağlık step bitki toplulukları almıştır. Doğal bitki örtüsünde oluşan bu büyük değişime karşın, alan yaklaşık 840 taksonla zengin bir flora içerir. Florasında Türkiye'ye endemik 130 ve ülke çapında nadir yaklaşık 42 takson yer alır. Alanda yalnızca Erciyes Dağı'na özgü dokuz takson bulunur: Astragalus argaeus, A.leptothamnus, A.stenosemioides, Asyneuma trichostegium, Erigeron zederbaueri, Hieradum subvandasii, Onobrychis argaea, Silene argaea ve Veronica pusula ssp. erdyasdagi. Buna ek olarak, dağda yetişen 10 takson Türkiye'de yalnızca birkaç yerde kayıtlı olan nadir bitkilerdir.
OBA koruma altında değildir. Doğu yamaçları üzerindeki kayak tesisleri nedeniyle, bir bölümü zarar görmüş olan Erciyes Dağı'nın bitki örtüsü, aşın otlama ve yakacak için odun kesimi nedeniyle tehdit altındadır.

Alanın Tanıtımı
Erciyes Dağı ÖBA'sı, Kayseri-Develi arasında 3917 m yükseklikteki volkanik bir dağdır. Miyosen ve Kuva-terner jeolojik çağlarında etkin olan dağ, günümüzde sönmüş bir volkandır. Yaklaşık 35 km çapındaki dağın jeolojik yapısında batı ucundaki küçük bazalt agklıklarla birlikte; büyük ölçüde andezit ve volkanik tüf kayalar bulunur. Zirve bölümünde sürekli karla kaplı sivri kayaların yer aldığı dağın diğer bölümlerinde, yumuşak andezit ve tüflerden verimli bir toprak ve buna bağlı olarak da çeşitli bir flora gelişmiştir.
Coğrafyacı Strabo'nun MS 45'deki kayıtlarına göre, Romalılar zamanında Erciyes Dağı tamamen sık ormanlarla kaplıydı. Günümüzde bu ormanlardan geriye hiçbir şey kalmamıştır. Dağın eski orman bitki örtüsünün yerini boylu ardıç (Juniperus excelsa), katran ardıcı (J. oxycedrus) ve tüylü meşe (duercus pubescens) çalı topluluktan almıştır. Bu topluluklara Ali Dağı'nın doğu yamaçlarında (1800-1900 m) ve Erciyes Dağı'nın Kayseri'ye bakan kuzey yamaçlarında (örneğin Hisarcık 1500-1600 m) rastlanır. Buna ek olarak saçlı meşe (duercus cerris) toplulukları da Gök Dağı'nda (2000-2200 m) görülür.

Erciyes Dağı bitki örtüsü, büyük ölçüde dağ step topluluklarından oluşur. Alçak kesimlerde (1200-1500 m arasında, toprak kalınlığının ince olduğu yerlerde) karakteristik bitki örtüsü, Astragalus microcephalus step topluluktandır. 1500-1650 m arasında ve özellikle erozyon seviyelerinin arttığı bölümlerde bu topluluklar yerini Astragalus pycnocephalus var. pycnocephalus topluluklarına bırakır.

Dağda 1650-1800 m arasında, çoğunlukla Graminae familyasına ait yastık formunda bitki topluluktan görülür. Daha yukanlarda (1800 -2150 m), Astragalus acmophyllus ve Acantholimon echinus yastık formunda step topluluktan ağırlıktadır. Bu bitki örtüsünde bulunan karakteristik taksonlar arasında; Astragalus angustifob'us, Daphne oleoides, Erysimum alpestre, Peştuca ovina, Cab'um orientale, Phlomis linearis ve Thymus hirsutus sayılabilir.

Derin turbalıklar üzerinde geniş turba ve mera bitki topluklanna ev sahipliği yapan Kayseri Ovası'nın bir bölümü de OBA sınırlan içine alınmıştır. Bu çeşit turbalık habitatı, üzerinde gelişmiş yan doğal bitki örtüsüyle, belki de Türkiye'deki en büyük (yaklaşık 2x5 km) örnektir. Henüz ayrıntılı olarak çalışılmamış bu turbalıklar, ağlan derin drenaj kanatları nedeniyle zarar görmüştür. Kuruyan ve oksitlenen turbalıklar üzerinde, aşın otlama baskısı altında bulunan, geniş Centaurea iberica-Cirsium-Juncus meraları gelişmiştir. Bununla birlikte, söz konusu turbalıklarda büyük pınarlar ve kanallar (örneğin ülke çapında nadir bir ciğerotu türü, Ricciocarpus natans popülasyonlannı içerir) çevresinde, bazı küçük turbalık bölümlerde, bir bitki örtüsü gelişmiştir. Anadolu'da bu tür habitatların çok nadir olduğu göz önüne alındığında; ÖBA'daki turbalıklar üzerinde ayrıntılı araştırmaların yapılması önemlidir.

Erciyes Dağı'nın zengin florasında toplam 840'dan fazla takson kayıtlıdır. Bunların 130'u Türkiye'ye endemiktir. Dağ, İç Anadolu Bölgesi'ndeki en büyük sönmüş volkan olması ve aynı zamanda da Kayseri şehir merkezine olan yakınlığı nedeniyle uzun yıllar botanikçilerin ilgisini çekmiştir. Yapılan araştırmalarda dağdan en az 34 taksonun tipörneği toplanmıştır. Bunlann çoğu dağın tarihi adı olan "Argaeus"dan esinlenerek adlandırılmıştır.

Alandaki ülke çapında nadir 42 taksondan 9'u Erdyes Dağı'na özgüdür: Astragalus argaeus, A.leptothamnus, A.stenosemioides, Asyneuma trichostegium, Erigeron zederbaueri, Hieracium subvandasii, Onobrychis argaea, Silene argaea ve Veronica pusula ssp. erciyasdağıi. Buna ek olarak, ÖBA'da Türkiye'de yalnızca birkaç yerde kayıtlı olan 10 çok nadir bitki olduğu da bilinmektedir: Anthemis cretica ssp. argaea, Asperula capitellata, Astragalus acmophyllus, A.elatus, Campanula stricta ssp. alidagensis, Heradeum argaeum, Marrubium depauperatum, SaMa modesta, Taraxacum pseudonigricans ve Thymus argaeus.

Nadir Türler
KÜRESEL ÖLÇEKTE TEHLİKE ALTINDAKİ TÜRLER

[6 TAKSON] Alkanna viscidula [END, I], Erysimum torulosum [END, V], Glaucium grandiflorum var. torguatum [END, V], Lepidium caespitosum [END, V], Scorzonera hieracifolia [END, V], Verbascum pumilum [END, V]

AVRUPA ÖLÇEĞİNDE TEHLİKE ALTINDAKİ TÜRLER

[30 TAKSON] Allium cristophii [E], Anthemis cretica ssp. argaea [END, R*], Asperula capitellata [END, R*], Astragalus acmophyllus [END, R*], A. argaeus [END, R**], A. elatus [END, R*], A. leptothamnus [END, K**], A. ovalis [END, R], A. stenosemioides [END, R**], Asyneuma trichostegium [END, R**], Campanula stricta var. alidagensis [END, R*], Consolida olope-tala [END, R], Dianthus zederbaueri [END, R], Erigeron zederbaueri [END, K**], Heradeum argaeum [END, R*], Hemiaria argaea [END, K], Hieracium subvandasii [END, K**], Marrubium depauperatum [END, K*], Onobrychis argaea [END, R**], 0. sulphurea var. pallida [END, R], Potentilla argaea [END,n/l], P. cappadocica [END, R], Salvia modesta [END, R*], Sempervivum armenum var. insigne [END, R], Senecio jurineifolius [END, R], Silene argaea [END, R**], Taraxacum pseudonigricans [END, R*], Thymus argaeus [END, R*], Verbascum songaricum ssp. subdecurrens [END, R], Veronica pusula yar. erciyasdagi [END, R**]

ULUSAL ÖLÇEKTE NADİR DİĞER TÜRLER

[6 TAKSON] Crataegus sinaica [R], Myosotis diminuta [K], M. sparsiflora [R], Noaea minuta [R], Onobrychis lasiostachya [R], Scrophularia variegata [R]

OBA resmi olarak koruma altında değildir.

Tehditler ve Diğer Koruma Konuları

Meşe başta olmak üzere OBA çalı bitki örtüsü, yakacak amacıyla kesilmekte ve bunun sonucunda dağ step bitki örtüsüne dönüşmektedir.

Erciyes Dağı'nın etekleri ve orta bölümü, aşırı otlatma baskısı nedeniyle tehdit altındadır. Aşırı otlatma orman bitki örtüsünün yeniden toparlanmasına ve gençleşmesine engel olmaktadır. Buna bağlı olarak, dağdaki bazı çok nadir bitkiler azalmaktadır. Aşırı otlatma zaranna en iyi örnek, Allium cristophii popülasyonlarında görülür. A.cristophii, asıl yayılma alanı olan İran'dan kilometrelerce uzakta, Türkiye'de yalnızca Erdyes Dağı'nda bulunur. İlk kez dağdan çiçeksiz olarak toplanan bu bitki, götürüldüğü İskoçya'da ancak çiçeklendikten sonra teşhis edilebilmiştir. Bitkinin, Erdyes Dağı'ndaki aşın otlatmadan dolayı yüzlerce yıldır çiçeklenmeye olanak bulamadığı tahmin edilmektedir.

Dağın doğu yamaçları üzerindeki kayak tesisleri,bitki örtüsünün lokal olarak zarar görmesine neden olmuştur.

http://galeri.erciyes.edu.tr/cat.asp?iCat=34